📘 مشخصات دوره کارشناسی پیوسته تکنولوژی پرتوشناسی

1. نام دوره

کارشناسی پیوسته تکنولوژی پرتوشناسی (Radiology technology B.S.C)

2. طول دوره و ساختار آن

مطابق آیین‌نامه‌ی آموزشی دوره کاردانی، کارشناسی ناپیوسته و کارشناسی پیوسته مصوب شورای عالی برنامه‌ریزی علوم پزشکی می‌باشد.

3. تعداد کل واحدهای درسی

1) نام و تعریف رشته

کارشناسی پیوسته تکنولوژی پرتو شناسی (Radiology technology B.S.C) – علم پرتو شناسی یکی از شاخه‌های علوم پزشکی بوده و جایگاه ویژه‌ای در امر تشخیص و درمان بیماری‌ها و نهایتاً سلامت انسان‌ها دارد. برنامه آموزشی مقطع کارشناسی پیوسته، در راستای تربیت کارشناسان پرتو شناسی با توانمندی مناسب جهت استفاده از دستگاه‌ها و فناوری‌های جدید در زمینه تصویربرداری پزشکی طراحی شده است. هدف اصلی برنامه عبارت است از آماده‌سازی زمینه جهت کسب تجارب آموزشی و شایستگی‌های مورد نیاز جهت عملکرد مؤثر تحت عنوان کارشناس و تکنولوژیست ماهر در بخش‌های تصویربرداری پزشکی. در این دوره دانشجویان تجارب نظری و بالینی در زمینه‌های مختلف تصویربرداری از روش‌های ساده و روتین رادیوگرافی تا تکنیک‌های پیشرفته تصویربرداری از جمله توموگرافی کامپیوتری، تصویربرداری با استفاده از تشدید مغناطیسی هسته اتم (MRI)، فراصوت و ... را بدست خواهند آورد. طی دوره آموزشی، دانشجو مباحث نظری و عملی در زمینه‌های مختلف آموزشی این رشته را فراگرفته و سپس به کسب تجارب بالینی در این عرصه‌ها خواهد پرداخت.

2) تاریخچه رشته و پیشرفت‌های جدید

از زمان نصب اولین دستگاه رادیولوژی در سال ۱۳۱۰ توسط دانشمند بزرگ ایرانی مرحوم پرفسور محمود حسابی در ایران (بیمارستان سینای تهران)، تحولات تکنیکی و فناوری‌های جدید در زمینه علوم تصویر برداری پزشکی باعث گردیده تا رشته تکنولوژی پرتو شناسی جایگاه ویژه‌ای را در تشخیص زود هنگام، به‌موقع و دقیق بسیاری از بیمارها در دنیا و ایران کسب نماید. در سال‌های نه چندان دور، این رشته جزء رشته‌های صرفاً پاراکلینیک محسوب می‌گردید و با ابزار و وسایل مکانیکی و آنالوگ و با استفاده از فیلم‌های پرتونگاری با حساسیت نه چندان بالا و استفاده از مواد کنتراست‌زا اغلب روش‌های تهاجمی و دردناک در تشخیص بیماریها مورد استفاده قرار می‌گرفت. اما امروزه با استفاده از سیستم‌های مدرن تصویربرداری از جمله دستگاه‌های تصویربرداری دیجیتال، ماموگرافی دیجیتال، آنژیوگرافی دیجیتال با سابتراکشن، توموگرافی کامپیوتری مارپیچی (Spiral CT)، تصویربرداری MRI، سونوگرافی و کالرداپلر می‌توان با دقت و سرعت بیشتر به تشخیص بیماریها دست یافت. همچنین غالب روش‌های تهاجمی به لطف فناوری‌های پیشرفته به صورت غیر تهاجمی اجرا می‌گردند.

در حال حاضر، علاوه بر تشخیص بیماریها، با استفاده از تکنیک‌ها و تجهیزات مدرن می‌توان به درمان برخی بیماریها یا تضعیف اثر آنها اقدام نمود که آمبولیزاسیون شریانی تومورها یکی از موارد حائز اهمیت و قابل ذکر در این زمینه بشمار می‌رود. در نهایت می‌توان اظهار نمود که ارتقا کیفیت خدمات تشخیصی و بعضاً درمانی در بخش‌های تصویربرداری پزشکی با تشخیص زود هنگام بیماریها سبب افزایش سطح سلامت افراد جامعه می‌گردد.

3) ارزشها و باورها

رشته تکنولوژی پرتو شناسی در زمینه‌های تشخیص پزشکی، جایگاه خاص خود را داشته و مستقیماً با سلامت افراد جامعه ارتباط پیدا می‌کند. به لحاظ نوع فعالیتهایی که در این رشته صورت می‌پذیرد، ضروری است که رفتارهای یک تکنولوژیست پرتو شناسی با موازین دینی، مذهبی، فرهنگی و اجتماعی همان جامعه انطباق داشته باشد. طبیعی است که در همین راستا، دانشجو طی دوره آموزشی، علاوه بر افزایش معلومات خود، پیرامون مسائل مذهبی و ملی نیز آگاهی کامل در مورد شیوه‌های رفتاری و بطور کلی بایدها و نبایدها را کسب نموده و آماده پذیرش مسئولیت در عرصه فعالیت‌های عملی شود. در پایان دوره آموزشی، تکنولوژیست پرتو شناسی علاوه بر توانائی‌های علمی، باید دارای چنان قابلیتی باشد که بدون توجه به مسائلی از قبیل نژاد، مذهب، ملیت، زبان، جنسی، سن، توانائی‌های جسمی و .... که می‌توانند زمینه اختلاف در جوامع گوناگون باشند، با در پیش گرفتن طریق عدل و انصاف و احترام به آزادی‌های فردی بیماران، در جهت سلامت و شادابی جامعه گام بردارد.

4) رسالت برنامه آموزشی در تربیت نیروی انسانی

رسالت این رشته، ایجاد توانائی‌های علمی و تخصصی لازم جهت تربیت کارشناسان پرتوشناسی و افزایش کارآیی آنان در زمینه تصویربرداری پزشکی و استقاده از ابزارهای جدید با تکنولوژی پیشرفته می‌باشند.

VISION ( چشم‌انداز برنامه آموزشی در تربیت نیروی انسانی )

فراگیران این رشته، با توجه به افزایش معلومات علمی و تخصصی در زمینه‌های مختلف تصویربرداری پزشکی، به صورت اختصاصی‌تر قادر به انجام تکنیک‌های پیشرفته تصویربرداری خواهند بود. این دانش‌آموختگان به دلیل ارتباط با دستگاه‌های تصویربرداری پیشرفته، امکان همکاری در تحقیق و پژوهش‌های مربوط به تشخیص پزشکی را خواهند داشت.

AIMS ( اهداف کلی رشته )

7) نقش‌های دانش‌آموختگان

دانش‌آموختگان دوره کارشناسی تکنولوژی پروتئوناسی می‌توانند در بخش‌های پروتئوناسی دارای نقش‌های مراقبتی، اجرایی، مدیریتی و ارتباطی باشند.

8) وظایف حرفه‌ای دانش‌آموختگان

کارشناسان تکنولوژی پروتئوناسی براساس نقش‌هایی که در بخش‌ها دارند، وظایف گوناگونی را بعهده خواهند داشت شامل:

• مراقبت: ارائه مراقبت‌های لازم – مراقبت و نگهداری از ابزار کار
• اجرایی: انجام پرتونگاری‌های روتین با توجه به وضعیت جسمی، همراه با حفظ شئون بیمار – انجام پرتونگاری‌ها با استفاده از مواد کنتراست‌زای تزریقی و غیر تزریقی تحت نظر پزشک متخصص – انجام روش‌های اختصاصی تصویربرداری پزشکی مانند مشارکت در انجام آنژیوگرافی‌ها و .... – انجام آزمون‌های CT , MRI – انجام تمامی امور مربوط به تاریکخانه رادیولوژی – همکاری و شرکت در فعالیت‌های پژوهشی پرتوشناسی در زمینه‌های تشخیصی و درمانی.
• مدیریتی: آشنایی با اصول و فنون مدیریت یک بخش پتروشناسی – همکاری در اداره کردن بخش پتروشناسی – نظارت کیفی بر روند تهیه کلیشه‌های پترونگاری – نظارت بر حسن اجرای مقررات حفاظت در برابر اشعه برای بیماران و کارکنان.
• ارتباطی: ایجاد ارتباط تیمی بین بیمار، خانواده و جامعه – ایجاد ارتباط به تناسب وضعیت جسمی و روحی بیمار برای جلب اعتماد بیمار و همراهان – ایجاد هماهنگی با سایر بخش‌ها و برقراری ارتباط در مواقع ضروری – تلاش در جهت تحکیم ارتباط و همکاری متقابل با سایر کارکنان بخش.

9) استراتژی‌های اجرایی برنامه (استراتژی‌های کلی آموزشی)

راهبردهای یاددهی و یادگیری

• برنامه مبتنی بر نیازهای ملی است.
• بر پیشگیری و ارتقای سلامت تأکید دارد.
• مبتنی بر حل مشکلات سلامت جامعه است.
• بر آموزش در محیط‌های کار واقعی تأکید دارد.
• طراحی برنامه مبتنی بر وظایف حرفه‌ای آینده است.
• در آموزش و تدریس، به روش‌ها و فنون جدید آموزشی توجه شده است.
• در تدوین برنامه آموزشی، استراتژی آموزشی غالب، حرکت به سوی ترکیبی از استاد- دانشجو محوری است.
• به مسائل نگرشی و مهارت‌های ارتباطی توجه و تأکید دارد.
• به آموزش شیوه‌های مراقبت از خود تأکید دارد.
• بر خودآموزی و یادگیری تا پایان عمر تأکید دارد.

10) شرایط و نحوه پذیرش دانشجو

بصورت متمرکز از طریق کنکور سراسری انجام می‌پذیرد.

11) رشته‌های مشابه در داخل کشور

رشته یا رشته‌های مشابه در داخل کشور وجود ندارد.

12) رشته‌های مشابه در خارج از کشور

رشته‌های مشابه تحت عناوین RadiologicTechnology ، Medical Radiologic Technology و RadiologicScience , Medical Imaging در خارج از کشور وجود دارد.

13) شرایط مورد نیاز برای راه‌اندازی رشته

منطبق با ضوابط شورای نظارت، ارزشیابی و گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی.